Haftanın Gerçeği

''Pijamalı hasta yağız şoföre çabucak güvendi.'' Bu cümlede alfabenin tamamı yer aldığı için, tipograflar tarafından sıkça kullanılır. Tipograf, seçtiği yazı tipinin sayfada nasıl göründüğünü kontrol edebilmek için kör metin kullanır. İdeal olarak, bu metin, tipografın ileride kullanacağı tüm harfleri içermelidir.

Uzayda yer çekimi olmadığı için havada süzülürsünüz. Havada süzülürken kaslarınız zayıflar, bu yüzden güçlü kalmak için bol bol egzersiz yapmanız gerekir.

Deniz tuzu, Dünya'nın kayalarından elde edilir. Su zamanla kayalara çarpıp sürtünerek onları çatlatır ve ufalar. Kayalardaki tuz suyla karışır. Denizde yüzerken dilinizde bu tadı hissedebilirsiniz. Bu, okyanusun tadıdır!

Asıl yurdu olan Avrupa'nın yanı sıra Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerinde de yaşayan gelinciğin iştahı ve avcılık yetenekleri, kemirgen nüfusunun fazla çoğalmasını engeller. Birçok kemirgenin salgın hastalık taşıyıcısı olmaları ve tarlalardaki ürünleri mahvetmeleri nedeniyle; gelinciğin rolü gerçekten önemlidir.

Mektuplar kil tablete yazılıyor ve fırında pişiriliyormuş. Pişmiş tablet kille kaplanıyor, üzerine gönderen kişinin mührü basılıyor ve yeniden fırınlanıyormuş. Böylece zarflı bir mektup oluşturuluyormuş. Mektubu alan kişinin mektubu okuyabilmesi için önce dıştaki kaplamayı yani zarfı kırması gerekiyormuş.

Satranç oyunu 6. yüzyılda Hindistan'da ortaya çıkmıştır. Bu oyun o dönemin Hint ordu düzeninden esinlenmiştir. Hint ordusu dört kısımdan oluşurdu. Bunlar filler, atlar, savaş arabaları ve yayalar. Hint dilinde dört ve kısım anlamına gelen bu oyuna "çaturanga" adı verilirdi.

Dinozorlar hakkındaki bilgimizi fosillere - canlıların uzun zaman önceden kalmış, kayaçlar sayesinde korunup günümüze dek ulaşmış kalıntıları, şekilleri veya izleri - borçluyuz. Uzun süre önce yaşamış canlıları keşfetmek ve onlar hakkında daha fazla şey öğrenmek için, bilim insanları yeri kazarak çıkardıkları fosilleri incelerler. Bu bilim dalına paleontoloji denir.

Bilim insanları 1930'larda, yarasaların hem o inanılmaz işitme duyularını hem de ekolokasyon (yankı ile yer yön bulma) adı verilen şaşırtıcı derecede zeki bir süper yeteneği kullandıklarını kanıtlayabildiler. Ekolokasyon yapan hayvanlar, çevrelerine yüksek frekanslı ses dalgaları gönderirler. Sonra bu seslerin cılız yankılarının etrafındaki nesnelerden sekip geri dönmesinin ne kadar sürdüğünü dinlerler. Böylece çevrelerinde ne olduğuna dair çok hassas bir harita çıkarabilirler. Denizaltıların diğer gemileri sessizce tespit etmek için kullandığı "sonar" teknoloji, ekolokasyonla tıpatıp aynı şekilde çalışır.

Çevre bilimciler, küresel ısınmanın nedenleri için çeşitli gözlemler yapmaktadırlar. Atmosfere salınan gazların Dünya'nın çevresinde ısıyı tutan bir örtü oluşturduğunu saptamışlardır. Sera gazları Dünya'nın atmosferini bir seraya benzetmiştir. Tıpkı seralarda olduğu gibi, içeri giren güneş enerjisinin çoğu muhafaza edilmekte, tekrar dışarı çıkamamaktadır.

Bir ağacın kabuğu zarar gördüyse dışarı reçine akar. Reçine tıpkı yara kabuğu gibi yarayı iyileştirmek için vardır.

Günümüzde bugüne dek görülmüş en büyük uzay istasyonu Dünya'nın yörüngesinde dönmektedir: Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ). Yıllar süren bir çalışmayla inşa edilmiş, parçaları parti parti uzaya gönderilerek orada birleştirilmiştir. UUİ'de aynı anda en fazla altı astronot için yer vardır. Deneyler yapıp uzayı incelerler ve UUİ'nin çalışır halde kalmasını sağlarlar. Bugüne kadar 17 farklı ülkeden 200'den fazla astronot UUİ'de kalmıştır.

Arı sinek kuşları kanatlarını saniyede seksen kez çırpabilirler. Hem baş aşağı hem geriye doğru uçabilirler. Hayvanlar âleminin kalbi en hızlı çarpan üyelerinden biridir - nabız atışları dakikada bini bulur. Bu da saniyede yaklaşık on altı nabız atışı demektir! ( Senin kalbin saniyede yaklaşık bir kez çarpıyor.) Bu kuşlar gezegende yaşadıkları tek yer olan Küba'daki çiçeklerin tozlaşmasına (polenlerini yaymak) yardım ederler.

Atık, ihtiyaç duymadığımız ve çöpe attığımız her şeydir. Atıklar tekrar kullanılabildiği için çöplerimizi ayırarak atıyoruz. Atıkların yeniden değerlendirilmesine geri dönüşüm diyoruz. Maalesef her atık geri dönüştürülemiyor. Bu yüzden dünyamızda hâlâ çok fazla atık var. Bu atıklar çok büyük çöplerde biriktiriliyor ya da atık yakma tesislerinde yakılıyor.

Deniz işaret flamaları, gemilerin ve teknelerin birbirleriyle iletişim kurmasını sağlar. Ayrıca gemiler bu sayede sahildeki kişiler veya yerlerle haberleşirler. Toplam 26 işaret flaması vardır ve her biri bir harfin yerini tutar. İşaret flamaları, denizde kolayca ayırt edilebilen renklerden yapılmıştır. Bu renkler kırmızı, mavi, sarı, siyah ve beyazdır.

Jimnastikçiler aletleri daha sıkı tutabilmek için el ve ayaklarını tebeşir tozuna batırırlar.

En eski meşhur resimler 1940'ta, Fransa'daki Lascaux mağarasında keşfedilmiştir. Aslına uygun hayvan resimleri içinde atlar, ren geyikleri, öküzler ve boğalar dikkat çekmektedir. Bu resimler yaklaşık 17.000 yıllıktır.

Evet. Ama istemeden! Tohumları başka zaman yemek için gömüyor, sonra da nereye koyduklarını unutuyorlar. Toprağın içinde bir başına kalan tohumlar, büyümeye başlıyor.

Baletler ve balerinler prova veya alıştırma yaparken özel kıyafetler giyerler. Yarım yün çoraplar ve üstlükler kaslarını sıcak tutarak sakatlanmaları engeller.

Çünkü arılar olmadan yediğimiz pek çok sebzeyi ve meyveyi yetiştiremezdik! Polen, çiçeklerin içindeki pudramsı tozdur ve bitkilerin tohumlarını yapabilmeleri ve yeni bitkilerin yetişmesi için öteki çiçeklerin tozuna ihtiyacı vardır. Arılar, nektar denen tatlı sıvıyı emerler ve sonradan yemek için polen toplarlar. Polenler arıların tüylerine yapışır, oradan da bir sonraki çiçeğe sürülür. Arılar polenleri yayıyorlar ki bitkilerin meyvesi büyüyebilsin. Sonra da meyvenin içindeki tohumlar büyüyor.

Elbette! Derin mikropları dışarıda tutar. Bir yerini kestiğinde, kanın hemen orada pıhtılaşır ve bir kabuk oluşturup kesiği örter. Gözünden ya da ağzından giren mikroplar gözyaşı ya da tükürükle dışarı atılırlar. Burnundan giren mikroplar burun kılların tarafından hapsedilirler! Mikroplar midene ulaştığında mide özsuyun çoğunu yok eder. Mikroplar kanında dolaşmaya başlarsa kanındaki akyuvarlar bunları yutar ya da saldırıya geçer.

"Çevremizde adına bakteri denen milyonlarca minik canlı vardır. Gezegenimizin her yerinde bulunurlar. Çok sayıda bakteri zararsızdır ve birçoğu da bize yararlıdır. Miden ve bağırsakların, besinleri sindirmene ve hastalıklarla mücadele etmene yardım eden dost bakterilerle doludur. Bazı bakteri türleri ise vücuduna girerlerse rahatsızlanmana yol açabilirler. Onlara mikrop denir."

Washington DC'deki Kongre Kütüphanesi, dünyanın en büyük kütüphanesidir. Kitap raflarının uzunluğu tam 1346 km'dir.

New York Metropolitan Operası -the Met diye de bilinir- büyük bir tiyatro binasıdır. Seyirci bölümü -auditorium- 3.800 kişi alabilir. Ne zaman yeni bir temsil sahneye konsa, tiyatro 1000 kişiyi istihdam eder.

"Tayga, diğer adıyla Boreal ormanı, en büyük ormandır. Kilometrelerce uzanır, adeta uzun bir köknar ağacı atkısı gezegenimizin en kuzeyini sarmış gibidir. Aynı zamanda ayıların, geyiklerin, Ren geyiklerinin, baykuşların, tilkilerin, tavşanların ve kurtların yuvasıdır. (21 Mart-26 Mart Orman Haftası) "

"Rachel Carson, ABD'li bir deniz biyoloğu ve yazarıdır. Deniz biyologları, deniz canlılarını inceler. Dev balinalardan algler gibi minicik, gözle görülmeyen canlılara kadar her türlü varlık üzerinde çalışabilirler. Carson, okyanusları ve doğayı çok seviyordu. Çalışmaları ve yazdıkları sayesinde, insanlar kimyasal kullanımının çevremiz için ne kadar tehlikeli olduğunun farkına vardı. Carson' ın en ünlü kitabı Sessiz Bahar( Silent Spring), dünya çapında çevreci hareketin başlamasını sağlamıştır."

Her yıl 25 cm'den az yağmur alan yerlere çöl denir. Bu nedenle çok ender yağmur yağan buzlu Antarktika, dünyadaki en büyük çöldür. Dünyadaki tatlı suyun yaklaşık %70'i Antarktika'da donmuş buz halinde bulunmaktadır.

Alerji, organizmanın genelikle iyi karşıladığı maddelere bağışıklık sisteminin verdiği aşırı bir tepkidir, Alerjiyi, mikrobik kaynaklı belirtilerle karıştırmamak gerekir. Alerjiloji, alerjileri tedavi etmeye yönelik tıp uzmanlığının adıdır. En sık rastlananlar, rinit-saman nezlesi diye de bilinir-, egzama, bazı astım ve konjonktivit türleridir. 1960'lı yıllardan bu yana alerji türlerinin sayısında ciddi bir artış gözlenmektedir. Daha çok kentlere kayan, yeterince havadar olmayan apartman dairelerinde sürdürülen yaşam tarzının ve beslenme alışkanlıklarındaki köklü değişimlerin de bu artışta rolü vardır. Bazılarına göre, son otuz-kırk yılda çocukları dış dünyanın saldırılarından korumayı amaçlayan "hijyen merakı" da aslında onları türlü alerjilere daha açık hale getirmiştir.

Kedilerin yüzlerinde ve bileklerinde bıyıkları vardır. Bıyıklar havadaki hareketleri algılayarak kedinin zihninde çevresinin bir resmini oluşturmasını sağlar. Bıyıklar kedinin tehlikelerden kaçınmasına ve avlarının yerini saptamasına yardım eder.

Kumbh Mela Festivali, dünyada en büyük kalabalıkları toplayan festivaldir. Hindistan'ın Allahabad kentinde 2013'te düzenlenen festivale bir günde 30 MİLYON kişi katılmıştır.

İniş yarışları, Kış Olimpiyatları'ndaki en heyecan verici müsabakalardan biridir. Yarışan kayakçılar bazen saatte 130 km'yi geçen süratlere ulaşırlar. Buz pateni hem eğlencelidir, hem de ciddi bir spor dalıdır. Sürat patencileri ise saatte 60 km'yi bulan bir hızla bir buz pistinde dönerek yarışırlar.

Dünyadaki en eski okul İngiltere'nin Canterbury kentindedir. King's School (Kralın Okulu) diye bilinen bu kurum 597 yılında açılmıştır.

Kırmızı biberlerin acılık derecesi skovil endeksiyle ölçülür. En acı kırmıız biber olan Carolina biberinin ölçeği 1.500.000 skovili geçebilir. Jalapeno biberi 2.000 skovilin üstündedir.En tatlı kırmızı biberlerin skovil değeri 0'dır.

İsveçli mucit ve iş insanı Alfred Nobel, miras olarak çok büyük bir servet bırakmıştır. Vasiyetnamesinde bu servetin fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış alanlarında insanlığa hizmet veren kişilere ödül vermek için kullanılmasını istemişti. Ödüle değer bulunanlar; bir belge ve madalyanın yanı sıra 10 milyon İsveç Kronu kazanır. Nobel Ödülü kazanmak büyük bir onurdur. Marie Curie Nobel Ödülü’ne layık bulunan ilk kadındır. Üstelik ödülü iki kez kazanan ilk kişidir. Curie ayrıca Nobel Ödülü’ne fizik ve kimya olmak üzere iki farklı bilim dalında değer bulunan tek kişidir.

İnsan çocukken yıllar hiç sona ermeyecek gibi gelir. İki doğum günü arasında akan zaman hiç bitmeyecekmiş gibi görünürken, yetişkinlikte zaman önüne geçilemez şekilde daralır... Her yıl, insanın doğduğu günden beri geçen zamana orantılı bir biçimde akar: 10 yaşındaki bir çocuk için bir yıl ömrünün yüzde 10'u anlamına gelirken, 50 yaşındaki bir yetişkin için bu oran 2'ye düşer. Demek ki, tüm yanılma paylarıyla birlikte, şu sonuca varılabilir: İnsan 50 yaşına geldiğinde bir yıl, 5 yaşındakine oranla 10 kat daha hızlı geçer.

Gezegenlerin hepsi Güneş’in yörüngesindeki (onun etrafındaki bir çemberde dönerler). Bir gezegen Güneş’e ne kadar yakınsa, yörüngesi de o kadar kısa olur. Dünya Güneş’in çevresini tam bir yılda döner. Cüce gezegen Plüton’un yörüngesini tamamlaması 248 yıldan fazla sürer.

Okyanusun en derin yerlerine yüzeyden hemen hemen hiç ışık süzülmez, bu nedenle orada yaşayan yaratıklar ışıklarını kendi kendine üretmek zorundadır. Bunu, karanlıkta ışıldayarak karşı cinsin dikkatini çekmelerini, avlarını tuzağa düşürmelerini ve düşmanlarını fark etmelerini sağlayan "biyolüminesans" adı verilen bir mekanizmayla sağlarlar.

Meyve sinekleri, biyolojide model organizma olarak kabul edilir. Model organizmalar, laboratuvar ortamında tutulup üretilmesi kolay olan, çeşitli nedenlerle de üzerinde çalışılması faydalı olabilecek canlılardır. Meyve sineklerinin ömrü kısadır; bu sayede bilim insnaları, birkaç hafta içinde bir sineğin bütün ömrünü gözlemleyebilir. Şaşırtıcı bir şekilde, meyve sinekleriyle insanlarda hastalığa neden olan genlerin yüzde 75'i ortaktır. Genler, anne babamızdan bize geçen özellikleri kontrol eder ya da etkiler. Meyve sineklerinin incelenmesi, insanlardaki kalıtsal hastalıkların tedavisinde yardımcı olabilir.

Fugu, yani Japon balon balığı çok zehirlidir. İç organlarında sinir ve solunum sistemlerini anında felç eden nörotoksik bir madde bulunur. Bu güçlü zehrin hiçbir panzehiri yoktur. Yine de Japonlar fugu'ya bayılırlar. Bu balığı pişirmek için özel bir mutfak sanatının kurallarına uymak, hatta Japon Sağlık Bakanlığı tarafından bu konuda dağıtılan sertifikaya sahip olmak gerekir.

EVET! Kelebekler üşüdüklerinde uçamazlar. Üstelik kendilerini ısıtamazlar. Bu yüzden ne yapmaları gerekir? Güneşlenirler! Hava soğuksa, kelebek bir taşın ya da kütüğün üzerine oturur ve kanatlarını açar. Böylece güneş ışınları uçma kaslarını ısıtır.

Bol bol doğum günü kutlamak istiyorsan en iyisi Merkür’de yaşamaktır. Bir yıl yalnızca 88 gün sürer, yani dünyada on yaşındayken merkür’de 41,5 yaşında olursun! Ama hiç üzülme, ortalama 80 yaş yerine 332 yaşına kadar yaşayabilirsin orada !